ماريو پوزو- اهو اطالوي نزاد امريڪي ناول نگار آهي جنهن جو نالو ذهن ۾ ايندي ئي ڪلاسڪ ناول ”گاڊ فادر“ ياد اچي ويندو آهي. هن جي مقبوليت جو سبب انتهائي ذهانت سان لکيل ڪرائيم فڪشن ۽ مافيا اسٽوريز آهن. گاڊ فادر ڏوهن، وفاداري ۽ جذبات سان گڏ هڪ ڊان جي گهراڻي جي ناقابل يقين زندگي تي ٻڌل شاهڪار آهي. اهو ناول پنهنجي جوهر ۾ ان حد تائين حقيقت جي ويجهو لڳي ٿو جو ڪنهن به ماڻهو لاءِ اهو يقين ڪرڻ مشڪل هو ته هي ناول بنا ڪنهن گينگسٽر سان ملڻ جي لکيو ويو هجي ۽ حقيقت اها آهي ته ماريو پوزو پوري زندگي ڪنهن گينگسٽر سان ڪونه مليو پر هن جي ناولن جي ڪردارن حقيقي تاثر ڇڏيندي امريڪي سماج تي گهرا اثر وڌا. هڪ غريب ۽ اڻ پڙهيل گهراڻي ۾ ماريو پوزو 15 آڪٽوبر 1920ع تي امريڪي رياست نيويارڪ ۾ جنم ورتو. هو اڃان ننڍي وهيءَ ۾ ئي هو ته سندس پيءُ کين ڇڏي ويو بعد ۾ هو ٻين گهرڀاتين سان گڏ نيويارڪ جي برونڪس علائقي ۾ لڏي آيو. ماريو جي ماءُ کيس ريلوي کاتي ۾ ڪلرڪ بڻائڻ پئي چاهيو پر هن لائبريرين ۾ وڃي ادبي ڪتابن جو مطالعو ڪرڻ شروع ڪيو. هو گهر جو خرچ هلائڻ لاءِ پهرين ريلوي کاتي ۾ ڀرتي ٿيو بعد ۾ امريڪي ايئر فورس جوائن ڪيائين. هي ٻي عالمي ويڙهه وارو زمانو هو، اکين جي نظر جي ڪمزوري سبب کيس ويڙهه جو حصو ته نه بڻايو ويو پر جرمني ۾ کيس پبلڪ رليشن آفيسر طور مقرر ڪيو ويو. هو جرمني مان موٽڻ بعد پوزو تخليقي ادب جا ڪلاسز وٺڻ لاءِ ڪولمبيا يونيورسٽي جوائن ڪئي. 1946ع ۾ هن جي شادي پنهنجي گرل فرينڊ ايريڪا لينا سان ٿي، جنهن مان کيس ٻن ڌيئرن ۽ ٽن پٽن جو اولاد ٿيو. پوزو جي زندگي ۾ ٻي عورت ڪيرول جينو هئي، جيڪا ايريڪا جي نرس هئي، 1978ع ۾ ايريڪا جي وفات بعد ڪيرول سندس ساٿ نڀايو. 1950ع ۾ ماريو پوزو جي پهرين ڪهاڻي ”دي لاسٽ ڪرسمس“ جي عنوان سان ڇپي، هن جو پهريون ناول ”دي ڊارڪ ارينا“ هو جيڪو 1955ع ۾ منظر عام تي آيو. جيتوڻيڪ انهي ناول تي تنقيدي رايا مثبت آيا پر اهو ناول معاشي مشڪلاتن ۾ گهيريل ماريو جي ڪا مدد ڪري نه سگهيو. ڏهن سالن جي وقفي کانپوءِ آيل ناول ”دي فارچونيٽ پلگرم“ جي حالت به ساڳي هئي. ٻن ناولن جي ناڪامي به پوزو کي مايوس نه ڪري سگهي ۽ ايئن سندس ٽيون ناول دنيا جو بهترين ناول ثابت ٿيو، سو هو ”دي گاڊ فادر“! 1969ع ۾ آيل هي ناول دي نيويارڪ ٽائمز جي بيسٽ سيلر ناولن جي لسٽ ۾ 67 هفتن تائين ٽاپ تي رهيو جنهن کيس دنيا جو بهترين ناول نگار بڻائي ڇڏيو. انهي لسٽ ۾ هجڻ دوران ئي ناول جون هڪ ڪروڙ کان وڌيڪ ڪاپيون وڪرو ٿي چڪيون هيون. گاڊ فادر جي ڪاميابي کانپوءِ انهي سلسلي جا ٻه ٻيا ناول به ماريو جي قلم مان نڪتا، جنهن تي جڏهن هالي ووڊ جي ڊائريڪٽر فرانسس ڪپولا فلم ٺاهي ته ان پوري دنيا ۾ تهلڪو مچائي ڇڏيو. انهي بي پناهه ڪاميابي کانپوءِ ماريو پوزو پوئتي مڙي نه نهاريو ۽ هن هڪٻئي پويان شاهڪار ناول ڏنا، جن ۾ فولس ڊاءِ (1978)، دي سسيلين (1984)، دي فورٿ ڪي (1991) ۽ دي لاسٽ ڊان (1996) شامل هئا. سندس ٻه ٻيا ناول اومرٽا (2000) ۽ دي فيملي (2002) ۾ هن جي لاڏاڻي کانپوءِ شايع ٿيا. فڪشن جي دنيا جي هن عظيم ناول نگار 2 جولاءِ 1999ع تي نيويارڪ ۾ دم ڏنو. ماريو پوزو کي گاڊ فادر فلم جي بهترين اسڪرين پلي تي آسڪر ايوارڊ سان پڻ نوازيو ويو، ان کان علاوه هن مشهور فلم سيريز سپرمين جا اسڪرين پلي لکڻ سميت پنهنجي ٻين ناولن دي فولس ڊاءِ ۽ دي ڊارڪ ارينا جا اسڪرين پلي پڻ لکيا. ماريو پوزو جي فڪشن تي روسي ناول نگار فيودور دوستووسڪي جو تمام گهڻو اثر رهيو، ايتري قدر جو ڪيترن ئي ناولن ۾ هن دوستووسڪي جي ناولن جون سٽون پڻ شامل ڪيون.
