هن جديد دور ۾ به موروثي سياست وارو رجحان نه رڳو سنڌ پر پوري پاڪستان ۾ عام آهي، جيتوڻيڪ ملڪ جي سڀني وڏين پارٽين جي سربراهن پاران موروثي سياست ختم ڪرڻ جا اعلان به ٿيا پر اُنهن تي عمل درآمد هڪ سواليه نشان بڻيل رهيو آهي، اهڙي موروثي سياسي جي خاتمي جي لاءِ موجوده پاڪستان جو وزير اعظم ۽ تحريڪ انصاف جو سربراهه عمران خان پڻ اعلان ڪيو آهي، جنهن مان نوجوانن کي وڏيون اميدون پڻ وابسطه آهن، پاڻ هن ڊگهي موضوع تي بحث ڪرڻ بجاءِ پنهنجي موضوع طرف اچون ته جيڪڏهن موروثي سياست تي نظر ڦيرائجي ٿي ته پوري ملڪ جيان سنڌ جي هر ضلعي ۾ موروثي سياست وارو عنصر واضع طور نظر ايندو، جنهن سان حقدار توڙي نئين نسل کي سياست جي ميدان ۾ پارٽيون مڪمل طور نظر انداز ڪندي پنهنجا نوازي توڙي موروثي سياست عيوض ٽڪيٽن جي ورهاست ڪرڻ ۾ مصروف آهن.اهڙي صورتحال ۾ جيڪڏهن اسان سنڌ جي ٽئين نمبر وڏي شهر سکر تي نظر ڦيرائينداسين ته اُتي به سنڌ جي سڀ کان وڏي سياسي پارٽي پاڪستان پيپلز پارٽي ٻن خاندانن وٽ ئي موجود آهي، جتي ٻن هائوسن يعني سيد هائوس ۽ شيخ هائوس جو سِڪو هلندو آهي، تنهن ڪري سکر ۾ مقررين توڙي بدلين تي به تڪرار سامهون ايندا رهيا آهن، اهڙي طرح سيد هائوس جي اڳوڻي قومي اسيمبلي ۾ مخالف ڌر جي اڳواڻ سيد خورشيد احمد شاهه توڙي شيخ هائوس جي سينيٽر اسلام الدين وچ ۾ تڪرارن واريون ڳالهيون به ڪنهن کان لڪل ناهن. هن وقت تائين سکر ميونسپل ڪارپوريشن جي ميئر شپ تي شيخ گهراڻي جي حڪمراني رهي آهي شيخ خاندان کان سوا ڪو به فرد ميئر شپ حاصل ناهي ڪري سگهيو.چار ڀيرا سينيٽر، هڪ ڀيرو ايم اين اي رهندڙ اسلام الدين شيخ 1989ع کان 83 تائين سکر جو ميئر رهيو، جنهن کان پوءِ هو ٻيهر ميئر چونڊيو پر غير جماعتي بنيادن تي ٿيل اليڪشن ۾ هن ميئر شپ ڇڏي ايم اين اي جي چونڊ وڙهي ۽ ميئر شپ وري سندس ڀاءُ نور الدين شيخ سنڀالي، جيڪو به 87 کان 91 تائين ٻيهر ميئر رهيو ۽ هاڻي وري سينيٽر اسلام الدين شيخ جو پٽ ارسلان شيخ ميئر آهي. پاڪستان جي وڏن شهرن ڪراچي، حيدرآباد ۽ سکر ۾ اڪثريت آبادي سنڌي هئڻ باوجود ڄاڻايل وڏا شهر سنڌي ميئر کان محروم آهن، هن وقت اسلام الدين شيخ پاڻ سينيٽر، سندس پٽ نعمان اسلام شيخ ايم اين اي ۽ ٻيو پٽ بئريسٽر ارسلان اسلام شيخ ميئر جي سيٽ تي موجود آهي، اهڙي طرح اڳوڻي قومي اسيمبلي ۾ مخالف ڌر جو اڳواڻ سيد خورشيد احمد شاهه هڪ ڀيرو وري ايم اين اي جي سيٽ تان ڪامياب ٿيو آهي، سندس پٽ سيد فرخ شاهه ۽ ڀائيٽو سيد اويس قادر شاهه صوبائي اسيمبلي جا ميمبر آهي، موروثي سياست سبب اسٽوڊنٽس واري زماني کان وٺي سياست ڪندڙ پارٽي جا پراڻا جيالا سکر ۾ مڪمل طور نظر انداز ٿيندا رهيا آهن تنهن ڪري انهن ۾ مايوسي توڙي بيچيني واري لهر ڇانيل آهي. گذريل عام چونڊن ۾ صوبائي سيٽ حاصل ڪرڻ جي لاءِ آصف علي زرداري جي تمام ويجهو رهندڙ محمد علي شيخ پڻ ڪوشش ڪئي اليڪشن ورڪ پڻ ڀرپور نموني هلائي پر کيس سيٽ نه ملي جنهن تان سکر ضلعي ڪائونسل جي چيئرمين محمد اسلم شيخ پنهنجي ڀاءٌ کي تڪيٽ نه ملڻ تان پارٽيءَ مان استعيفيٰ ڏئي ڇڏي هئي، جيڪو مسئلو اڃا تائين حل ناهي ٿي سگهيو. هاڻي ڳالهه ڪجي اُن شهر جي عوام جي جنهن سيد خورشيد احمد شاهه توڙي اسلام الدين شيخ کي عزت مان ۽ مرتبو ڏئي اعليٰ مقام تائين پهچايو آهي، سنڌ جي خوبصورت شهر سکر جا رهواسي اڄ به مسئلن جي ڄار ۾ ڦاٿل آهن، پاڪستان جي وجود ۾ اچڻ کان اڄ تائين سنڌو درياءَ جي ڪناري تي آباد هئڻ باوجود سکر واسي پيئڻ جي صاف پاڻي واري سهولت کان وانجهيل آهي سکر مان چونڊيل نمائندن هر ڀيري سکر واسين کي پيئڻ جي صاف پاڻي واري فراهمي، ڊرينيج نظام، روڊن رستن جي بهتري سميت ٻيا بنيادي مسئلا حل ڪرائڻ جا سنهرا خواب ڏيکاريا، پر اُهي خواب اڃا ساڀيا نه ٿي سگهيا آهن، پر اڪثر نمائندا چونڊجن کان پوءِ پنهنجي تڪ ۾ رهڻ بجاءِ ڪراچي يا وري اسلام آباد ۾ رهڻ کي پسند ڪن ٿا، تنهن ڪري سکر ۾ مسئلا حل ٿيڻ بجاءِ ڏينهون ڏينهن وڌي رهيا آهن. ڪجهه عرصو اڳ حڪومت سنڌ نساسڪ کي متعارف ڪرائي سکر سميت سمورن شهرن کي پاڻي جي فراهمي يقين بڻائڻ جو وچن ڪيو. پر اربين روپيا پيئڻ جي پاڻي توڙي ڊرينيج جي بهتري لاءِ خرچ ٿيڻ باوجود مسئلو برقرار رهيو، آخرڪار عدالتي حڪم تي نساسڪ کي ته بند ڪيو ويو پر اربين روپين جي خرچ باوجود ڪا به بهتري ناهي آئي. جيڪڏهن روڊن رستن جي ڳالهه ڪجي ته هر ڀيري اهڙا روڊ ٺهندا آهن جيڪي هڪ برسات کان پوءِ ئي ڊهي وڃن ٿا، جن جا ٺيڪا وري بااثر سياستدان پنهنجن منپسند ٺيڪيدارن حوالي ڪري ڇڏيندا آهن جن کان نه ئي انجنيئر پڇا ڪري سگهن ٿا ۽ نه ئي وري حڪمران. تنهن ڪري سکر ۾ جنهن کي جيڪو وڻي ٿو سو تئين پوي ڪري. نتيجي ۾ سکر جي اڪثر آبادي پاڻي کوٽ کي منهن ڏئي ٿي ۽ وري جن علائقن ۾ پاڻي فراهم ٿئي ٿو اِهو به ڊرينيج مليل بدبوءِ دار گندو پاڻي هوندو آهي، ميونسپل انتظاميه شهر جو سڄو ڊرينيج وارو پاڻي سنڌو ۽ ڪئنالن ۾ چوڙ ڪري ٿي ۽ شهرين کي پيئڻ لاءِ پاڻي به سنڌو درياءَ ۽ ڪئنالن مان ئي کنيو وڃي ٿو، ميونسپل جي تلائن جي حالت به انتهائي خراب آهي پاڻي جي تلائن جي سالن کان صفائي نه ٿيڻ سبب ساوڪ ڄميل آهي، جنهن سبب سکر واسين جي صحت داءٌ تي لڳل آهي، سپريم ڪورٽ آف پاڪستان طرفان جوڙيل واٽر ڪميشن جي سربراهه رٽائرڊ جسٽس امير هاني مسلم مختلف وقتن تي سکر جو دورو ڪري ميئر سکر ارسلان اسلام شيخ مٿان پيئڻ جي صاف پاڻي ۽ ڊرينيج نظام جي بهتر نه ٿيڻ تي سخت ڪاوڙ جو اظهار پڻ ڪري چڪو آهي ته توهان شهر کي تباهه ڪري ڇڏيو آهي توهان جي والد اسلام الدين شيخ واري دور ۾ به ساڳي حالت هئي ته سالن کان پوءِ هاڻي به ساڳي حالت آهي جيڪا بهتر ٿيڻ بجاءِ توهان شهر جو ٻيڙو ٻوڙي ڇڏيو آهي، تنهن ڪري واٽر ڪميشن جي چيئرمين هڪ اجلاس ۾ واضح حڪم ڏنو ته ايگزيڪيوٽو انجنيئر پبلڪ هيلٿ اسڪيمن جو ڊي ڊي او هوندو پر ڪوبه فنڊ ڊي سي جي منظوريءَ کانسواءِ رليزنه ڪندو. سموريون واٽرسپلاءِ ۽ ڊرينيج اسڪيمن توڙي ملازمن جي پبلڪ هيلٿ انجنيئرنگ ڊپارٽمينٽ ڏانهن منتقلي وارو ڪم منتقل ڪرڻ جي ڪابه ٽائيم لائين ناهي هدايتن تي فوري عمل ٿيڻ گهرجي ڪوبه بهانو نه ٻڌو ويندو، جيڪڏهن شهر ۾ صحت کاتي جي ڳالهه ڪجي ته سيد خورشيد احمد شاهه سول اسپتال سکر جي بجيٽ ته ٻيڻي ڪرائي آهي پر اِن باوجود اُتي صحت جي سهولتن جي اڻهوند آهي، مريضن طرفان دوائون نه ملڻ، ڊاڪٽرن جي کوٽ سميت ڪيتريون ئي شڪايتون عام هونديون آهن اهڙي شڪايتن تي خورشيد شاهه ڪافي ڀيرا دورا پڻ ڪري چڪو آهي، وري جيڪڏهن تعليم جي ڳالهه ڪجي ته ضلعي ۾ ڪيترائي اسڪول بند آهن، سرڪاري اسڪولن ۾ معياري تعليم نه هجڻ سبب کنڀين جيان پرائيويٽ اسڪول کلي ويا آهن، شهر جي تفريحي پارڪن جي حالت بهتر ٿيڻ بجاءِ ڏينهون ڏينهن خراب ٿي رهي آهي، وڏي لاڳت سان تيار ٿيندڙ ملٽري روڊ وارو ڪم رولڙي جي ور چڙهيل آهن، شهر ۾ قبضا مافيا قبرستانن جي بي رحمتي ڪندي قبرون مسمار ڪري اُتي قبضا ڪرڻ، سرڪاري توڙي نجي پراپرٽين تي قبضا ڪرڻ معمول بڻائي ڇڏيو آهي، جنهن جون شڪايتون به وڏي تعداد ۾ لاڳاپيل اختيارين کي ٿيون آهن پر اِن طرف به ڪو توجهه ڏيڻ لاءِ تيار ناهي. ساڳي طرح حددخلين شهر جي سونهن کي تمام گهڻو نقصان پهچايو آهي. شهر ۾ اڪثر ترقياتي ڪم بغير پلاننگ جي ڪيا ويندا آهن جهڙوڪ روڊن جي تعمير ٿيڻ کان پوءِ اُنهن کي ڊرينيج جا پائيپ لائين وڇائڻ، پي ٽي سي ايل، پبلڪ هيلٿ توڙي ٻين ادارن طرفان لائينون وڇائڻ جي لاءِ کوٽڻ معمول بڻيل آهي. اهڙن مسئلن جي حل لاءِ سنڌ ۾ سالن کان حڪمراني ڪندڙ پاڪستان پيپلز پارٽي سکر جا چونڊيل نمائنده توڙي پارٽي اڳواڻ ڪڏهن به هڪ پليٽ فارم تي گڏ ناهن ٿيا. شهر جي سياست توڙي مسئلن جي نظر رکندڙ سڃاڻ ڌرين جو چوڻ آهي ته سکر شهر کي ٻنهي بااثر سياسي ڌرين جي اختلافن سبب تباهه ڪري ڇڏيو آهي. سياسي هلچل متعلق ميڊيا سان ڳالهائيندڙ سيد خورشيد احمد شاهه جو سکر شهر متعلق پڇيل سوال جي جواب ۾ موقف رهيو آهي ته ڪجهه سٺن ڪمن متعلق به ميڊيا لکي جنهن ۾ ڪينسر اسپتال، ايس آءِ يو ٽي، اين آءِ سي وي ڊي، گورنمينٽ آرٽس يونيورسٽي، گورنمينٽ وومين يونيورسٽي، اسپورٽس ڪامپليڪس سميت ٻيا ترقياتي ڪم به شهر ۾ هلندڙ آهن جن متعلق به لکيو وڃي. خورشيد شاهه جي ڳالهه پنهنجي جڳهه تي پر سالن کان پيئڻ جي صاف پاڻي جي سهولت ۽ ڊرينيج نظام جي بهتري جهڙن بنيادي مسئلن کي منهن ڏيندڙ لکين سکر واسين جي آخر ڪهڙي غلطي آهي جو اربين روپيا خرچ ٿيڻ باوجود اِهي مسئلا حل ناهن ٿي سگهيا…..؟ هاڻي ڏسجي ته سنڌ واٽر ڪميشن جي سربراهه رٽائرڊ جسٽس امير هاني مسلم جي حڪم تي سکر واسين جو بنيادي پيئڻ جي صاف پاڻي ۽ ڊرينيج وارو مسئلو حل ٿئي ٿو يا هڪ ڀيرو ٻيهر وڏي رقم ساڳين اسڪيمن تي خرچ ٿيڻ باوجود سکر واسي مٿي ڄاڻايل بنيادي سهولتن کان وانجهيل رهندا….؟
