جرڳن تي پابندي نه هئڻ گهرجي،پنچائتي سسٽم آڻيو:منظور پنهور

ڪراچي (ڳالهه ٻولهه: شاهد ميراڻي ) سنڌ ۽ بلوچستان ۾ جرڳا ڪندڙ اڳوڻي وزير مير منظور پنهور چيو آهي ته قبيلائي جھيڙن، زمين تي ٿيندڙ تڪرار ۽ ڪاروڪاري وارن معاملن جا تڪڙا نبيرا نه ٿيڻ سبب ماڻهو ڌاڙيل ٿي ٻيلا وسائين ٿا. فيصلن تي پابندي هجڻ بجاءِ سرڪاري سطح تي “پنچائت سسٽم” هجڻ گھرجي جيئن تڪرار جلد ختم ٿي وڃن. “پنهنجي اخبار” سان ڳالهه ٻولهه دوران منظور پنهور چيو ته آئون جرڳا نه پر فيصلا ڪرائيندو آهيان. جنهن کي جرڳي جو نالو ڏئي مون تي مختلف وقتن ۾ 4 ڪيس داخل به ڪيا ويا. صلح ڪرائڻ تي پابندي نه هجڻ گھرجي. هن چيو ته مون پنهنجي زندگي ۾ هزارين فيصلا ڪرايا آهن. هر آچر تي 15 کان 30 فيصلا ڪندو آهيان. جنهن ۾ ڌرين کي تڪڙو انصاف ملي وڃي ٿو.
هن چيو ته گھوٽڪي ضلعي ۾ ڪوش-سولنگي تڪرار ۾ ٻنهي ڌرين جا 170 ماڻهو قتل ٿيل هئا، ان جو به مون فيصلو ڪيو. قمبراڻي-مارفاڻي تڪرار جي 119 ماڻهن جي قتل، جتوئي-مهر جھيڙي ۾ 150 ماڻهن جي خون، قمبراڻي-عيساڻي خوني ويڙھ جي 45 ماڻهن جي مارجڻ، ساوند-سبزوئي تڪرار جي 160 ماڻهن، جکراڻي-ڀيو خوني جھيڙي جي 60 ماڻهن جي قتل جهڙي وڏن تڪرارن جا فيصلا ڪري ڌرين کي وڌيڪ خونريزي کان بچائڻ تي مون کي پاڻ تي فخر آهي.
مير منظور پنهور هڪ سوال جي جواب ۾ چيو ته جرڳو انگريز دور ۾ اسسٽنٽ پولٽيڪل ايجنٽ ڪندا هئا. تڏهوڪي دور ۾ ٻن ڌرين ۾ جڏهن جھيڙو ٿيندو هو ته اڄوڪا صوبيدار تڏهن “دفيدار” هوندا هئا انهن وٽ فرياد ويندي هئي ته دفيدار جھيڙيندڙ ڌرين کي اسسٽنٽ پولٽيڪل ايجنٽ وٽ پيش ڪندا هئا ۽ سرڪاري سطح تي جرڳو ڪري “ليويز فورس” ذريعي فتويٰ تي عمل به ڪرائيندا هئا. هن چيو ته اڄ جهڙي جديد دور ۾ به آمريڪا، يورپ ۽ برطانيا ۾ “جيوري سسٽم” آهي. جنهن ذريعي ڌرين جا مسئلا حل ڪرايا وڃن ٿا.هتي اسان وٽ بدنصيبي سان اخبار وارن کي “جرڳي”، “ٺاھ” ۽ “صلح” لفظ کان چِڙ آهي.
هن چيوته مون ڪڏهن به پنهنجي ڪيل فيصلن ۾ ڏنل فتويٰ تي پڇتاءُ ناهي ڪيو. الله جو شُڪر آهي ته انتهائي سخت مزاج ماڻهو به منهنجي فتويٰ کي قبول ڪندا آهن. ان ڪري ئي نه رڳو سنڌ پر بلوچستان ۽ پنجاب ۾ به فيصلن جي سرپئنچ طور مون کي گھرايو ويندو آهي. هن چيو ته ڌرين جي انا کي ختم ڪرڻ ۽ فتويٰ تي عمل ڪرائڻ لاءِ ٻنهي ڌرين کان معتبر ماڻهن جي ضمانت وٺندا آهيون. هن چيو ته سنڌ ۾ مون تي ٺاھ ڪرائڻ جي ڏوھ ۾ نه صرف 4 ڪيس داخل ٿيا پر قانون اهڙو حرڪت ۾ آيو ته مون سنڌ ۾ فيصلا ڪرڻ ڇڏي ڏنا. سنڌ ۾ مون تي اڻ اعلانيل پابندي لڳائي وئي، جنهن بعد مون بلوچستان جي علائقي صحبتپور وڃي فيصلا ڪيا. سنڌ جي ماڻهن کي به اتي گھرائي فيصلا ڪندو رهيس.
ماڻهو سوچيندا آهن ته پئسن لاءِ فيصلا ڪندو آهيان پر اهو غلط آهي. پنهنجو پئٽرول ۽ خرچ ڀري فيصلا ڪرڻ ويندو آهيان. مير منظور پنهور کان جرڳن ۾ ايندڙ خرچ بابت سوال ڪيو ويو ته هُن جواب ڏيندي چيو ته اسلام آباد ۾ مون کان هڪ صحافي عورت به ساڳيو سوال ڪيو هو ته “توهان جي فيس ڪيتري آهي”؟ ان سوال بعد سوچڻ تي مجبور ٿيو هئس ته اهو تاثر ڪيئن ختم ڪيان! مير منظور پنهور چيو ته گھڻي ڀاڱي ماڻهو اهو سمجھندا آهن ته شايد مان فيصلا ڪرڻ جا پئسا وٺندو آهيان پر حقيقت بلڪل ان جي ابتڙ آهي. هن چيو ته بلوچستان، پنجاب ۽ سنڌ جي مختلف شهرن ۾ جتي به فيصلا ڪرڻ ويندو آهيان ته اهو خرچ پاڻ ڀري ويندو آهيان. ڪنهن کان روپيو به ناهيان وٺندو. پر اڄ اوهان سوال ڪري ٻيهر سوچڻ تي مجبور ڪيو آهي.