بدين(رپورٽ: حميد سومرو) مني لانڊرنگ مامري ۾ اي سي ايل ۾ شامل ڪيل 172 ڄڻن واري لسٽ ۾ انصاري شگر ملز ماتلي جي چوڪيدار سلطان آرائين جي پٽ شاهد آرائين جو نالو پڻ شامل ڪيو ويو آهي. تلهار جي وارڊ 5 جو رهندڙ شاهد آرائين ڪيترن ڏينهن کان گم آهي.
گولاڙچي ويجهو شادي نه ڪرائڻ تان نوجوان آپگهات ڪري ڇڏيو
ڪڙيو گهنور )ن پ ا) گولاڙچي ويجهو شادي نه ڪرائڻ تان نوجوان آپگهات ڪري ڇڏيو.
گولاڙچي جي گراڙي ٿاڻي جي حد ۾ 22 سالن جي نوجوان دودو ڀيل جو وڻ ۾ ڦاهو لڳل لاش هٿ آيو، سندس وارثن جو چوڻ آهي ته دودو ڀيل ڪافي عرصي کان شادي ڪرائڻ جي ضد ڪري رهيو هو، في الحال انڪار ڪرڻ تي هن انتهائي قدم کنيو.
آپگهات ڪندڙ نوجوان جو لاش وڻ مان لاهي وارثن حوالي ڪيو ويو
پنگريو ۾ قرآن پاڪ پڙهڻ لاءِ گهرن نڪتل 10 ورهين جو نينگر گم
پنگريو)ن پ ا) پنگريو جي باءِ پاس ڀرسان سلطان مدرسي ۾ قرآن پاڪ پڙھڻ لاء ڇڏيل 10 سالا محبت ملاح پٽ محمد رمضان ملاح مدرسي مان پراسرار نموني گم ٿي ويو آھي،سندس پيءُ پريس ڪلب پنگريو ۾ صحافين کي ٻڌايو ته ھن ۽ مدرسي جي انتظاميه صبح کان نينگر کي ڳوليو پر سندس ڪوبه پتو نه پيو آھي، شڪ آھي ته ھو ڪيڏانھن نڪري ويو آھي .
پنگريو لڳ گم ڄاڻايل نينگر هٿ
پنگريو(ن پ ا)پنگريو لڳ مدرسي جامع حنفيه سلطان المدارس مان پراسرار طريقي سان گم ٿيل نينگر 13 ورهيه محبت ولد رمضان ملاح ڳولا بعد هٿ اچي ويو آهي ،نينگر محبت ملاح ٻڌايو ته قاري عبدالباسط مدرسي کان هٽي ڪري ذاتي ڪم وٺندو آهي ۽ جواب ڏيڻ تي تشدد پڻ ڪندو آهي جنهن ڪري مجبور ٿي خوف مان نڪتو هئس .
کوسڪي پوليس پاران هڪ جوابدار 10 ليٽر شراب سميت گرفتار ڪرڻ جي دعويٰ
نندو شهر(رپورٽر) کوسڪي پوليس پاران هڪ جوابدار 10 ليٽر شراب سميت گرفتار ڪرڻ جي دعويٰ وئي آهي. ان سلسلي ۾ کوسڪي پوليس جو چوڻ آهي ته ڳجھي اطلاع تي ڪارروائي ڪري منشيات فروش متاري کوسي کي 10 ليٽر ڪچي شراب سميت گرفتار ڪيو آهي. هن چيو ته گرفتار جوابدار تي گناهه نمبر 3/4 ايف آءِ آر نمبر 150/2018 منشيات ايڪٽ تحت ڪيس داخل ڪري ورتو.
بدين ڀرسان نوجوان ڪچو شراب پيئڻ بعد وڦلجي ويو،گاڏين تي پٿراءُ
بدين)رپورٽر)بدين ڀرسان سيراڻي روڊ تي ڪسيرو خاصخيلي ڳوٺ سامهون نوجوان غلام مصطفى چانگ ڪچو شراب پيئڻ سبب حالت خراب ٿي وئي روڊ تي ايندڙ ويندڙ گاڏين ۽ ڊرائيورن تي نوجوان نشي جي حالت ۾ پٿر هڻندو ۽ وڙھندو رهيو، جنهن بعد پٽ تي بيھوشي حالت ۾ ڪري پيو ڳوٺاڻن پاران بدين پوليس کي اطلاع باوجود پوليس نه پهتي جنهن بعد ڪجھ ڳوٺاڻا ۽ نوجوان کيس کڻي سندس گهر ڇڏي آيا ان سلسلي۾ ڳوٺاڻن اميد علي محمد رحيم ۽ ٻين ايس ايس پي بدين کان گهر ڪئي آھي ته بدين پوليس خلاف سخت ڪاروائي ڪري ڪچو شراب وڪرو ڪندڙن خلاف منشيات ائڪٽ ھيٺ ڪيس دخل ڪيا وڃن.
پنگريي ۾ ڪاري ڪامڻ ڪلور،5 سالن ۾100 فوت، 1000کان وڌيڪ متاثر
پنگريو(رپورٽ: علي گل کوسو) پنگريي ڀرسان ڪاري ڪامڻ ڪلور ڪري ڇڏيا، سئو ڄڻا فوت ٿي چڪا آهن جڏهن ته هڪ هزار کان وڌيڪ ماڻهو بيماري ۾ ورتل آهن. ان سلسلي ۾ پنگريو جي يونين ڪائونسل سمن سرڪار جي 8000 آبادي رکندڙ ڳوٺ بخشو خان لنڊ ۾ گندو ۽ کارو پاڻي واپرائڻ سبب ڪاري سائي جي مرض ۾ 1000 کان وڌيڪ عورتون ٻار ۽ مرد مبتلا ٿيل آهن هڪ ئي خاندان جا ٽي ڀائر درياء خان لنڊ ، خميسو لنڊ، دلاور لنڊ جڏهن تہ ٻئي خاندان جا لکاڏنو سندس پٽ ، سليمان ۽ ننهن ۽ سندس زال ،خيري ۽ سندس پٽ علي محمد ،آصمہ ، قابل ، سليمان ، روبينہ ، ،پير بخش ، شامل آهن جڏهن تہ گذريل 6 مهينن دوران لکاڏنو ،احمد .عثمان ،جمون ،اللهڏتو. گلشيرسندس زال سالار . پير بخش ۽سندس زال ، اسماعيل ، ۽ بکو، سميت 50 ڄڻا ڪاري سائي جي بيماري وگهي فوت ٿي چڪا آهن ۽ 5 سالن جي عرسي ۾ فوتين جو تعداد 100 کان مٿي ويو آهي جڏهن ته ڳوٺاڻن مشتاق احمد لنڊ حافذ محمد رمضان لنڊ ، هادي. عابد لنڊ رئيس درياءَ خان لنڊ بخش لنڊ ، حبيب . حاجي اعجاز لنڊ خدا بخش لنڊ ،جي اڳواڻي ۾ پنهنجي اخبار سان ڳالهائندي چيو تہ ڳوٺ ۾ لڳل هينڊ پمپ کارا ٿي ويا آهن جنهن سبب هتي ڪيترائي ڳوٺ واسي ڪاري ڪامڻ ۾ مبتلا آهن جڏهن انتظاميه طرفان صرف هڪ ڀيرو سڄي ڳوٺ جو وزٽ ڪري ٽيسٽون پڻ ڪيون پر علاج لاءَ ڪابه ميڊيسن نه ڏني ۽ نه ئي پي سي آر ڳوٺ واسين کي ڏني ويئي آهي جو هو پنهنجو علاج ڪرائي سگهن ڳوٺاڻن چيو تہ ڳوٺ واسي مسڪين آهن جنهن کي علاج ڪرائڻ جي سگھ ناهي هنن وزير صحت عزرہ پيچو سڪريٽري صحت سنڌ کان مطالبو ڪندي گهر ڪئي آهي تہ ڳوٺ بخشو خان لنڊ ۾ ڪاري سائي جي علاج لاءَ خصوصي ٽيم موڪلي وڃي ، ته جئين مسڪين ڳوٺ واسي هن موضي مرض مان پنهنجي جان بچائي سگهن .
پي ٽي آئي بدين ۽ ٺٽي پاران ڪرپشن خلاف مهم جي ڀرپور حمايت
احتساب سان ملڪ مان ڪرپٽ مافيه جو خاتمو ضرور ايندو: بشير سوڍل ۽ ٻيا
عمران خان جي صلاحيتن سبب ملڪ تيزي سان ترقي ڪري رهيو آهي
بدين( ڊ ر) پاڪستان تحرڪ انصاف ضلع بدين ۽ ٺٽه ضلع جي ورڪرز ڪنوينشن ميمڻ ڪميونٽي هال ۾ ٿيو جنهن کي خطاب ڪندي پي ٽي آئي سنڌ جي جوائنٽ سيڪريٽري بشير احمد سوڍل عمران اسماعيل علوي يوٿ ونگ جي اڳوڻي صوبائي صدر سڪندر علي لاشاري بدين ضلع جي صدر سردار زبير فضلي جنرل سيڪريٽري ڊاڪٽر محمود شيخ ليڊز ونگ بدين جي اڳواڻ نسرين انصاري سعيده پروين چيو ته ماضي جي حڪمرانن پنهنجي ڪرپشن ذريعي ملڪي ادارن کي تباه ڪري ڇڏيو آهي پارٽي چيئرمين وزير اعظم عمران خان طرفان ملڪ ۾ ڪرپشن خلاف کينل قدمن ۽ شروع ڪيل احتساب سان ملڪ مان ڪرپٽ مافيه جو خاتمو ضرور ايندو . ملڪ مان لٽيل ناڻو واپس آندو ويندو هنن چيو ته وزير اعظم عمران خان جي قائدانه صلاحيتن جي ڪري ملڪ تيزي سان ترقي ڪري رهيو آهي موجوده حڪومت جي 100 ڏينهن جي ڪارڪردگي شاندار رهي آهي هنن دعويٰ ڪئي ته ملڪ ۾ ڊالر جي قيمت ۽ عام واهپي جي شين ۾ اضافو عارضي آهي. ان موقعي تي يوٿ ونگ ضلع بدين جي صدر سيد شيرل شاه ليبر ونگ بدين جي صدر احمد خان ملاح اصغر علي مغل ۽ ٻين پڻ خطاب ڪيو
پنگريو: سنڌ جي واحد درويش عورت مائي ڀنڀي جي درگاھھ تي ميلو 25 ڊسمبر کان شروع ٿيندو
پنگريو(ن پ ا)قديمي ماڳ ٻنگار جي بزرگ عورت مائي ڀنڀي جي عرس مبارڪ جي موقعي تي اڄ کان ڪراچي جي جت برادري جي تمام وڏي تعداد پھچڻ شروع ٿي وئي آھي. . هي ميلو سنڌ جو واحد ميلو آھي جيڪو ھڪ درويش عورت جي درگاھ تي لڳايو وڃي ٿو. ھن ميلي جي شروعات اڱارو 25 ڊسمبر تي درويش مائي جيجان عرف ڀنڀي جتڻ جي مزار تي چادر چاڙهي ڪئي ويندي. چادر جي رسم ميلي ڪميٽي جا ميمبر ڪندا ۽ بعد ۾ درود و صلوات جي رسم پڻ ادا ڪئي ويندي جنهن بعد لنگر ورهايو ويندو. ھن ميلي جو انتظام جت برادري جا اڳواڻ سنڀالين ٿا جڏھن ته سنڌ حڪومت توڙي ضلع انتظاميا ڪوبه تعاون نٿي ڪري جنھن ڪري ڪراچي کان ايندڙ ٻچيڙيوال زائرين سخت پريشاني کي منھن ڏئي رھيا آھن ميلي ۾ پيئڻ جي پاڻي جي سخت کوٽ آھي ۽ پنگريو کان درگاھ تائين روڊ پڻ تباھ حال آھي ٻئي پاسي ميلا ڪميٽي جي اڳواڻن عبدلغفار جت عبدلرزاق جت عبدلڪريم جت ۽ ٻين حڪومت سنڌ کان مطالبو ڪيو ۾ ايندڙ زائرين کي سھوليتون ڏنيون وڃن.
ڪڙيو گهنور ۾ ذهني توازن وڃائي ويٺل نوجوان 10 سالن کان زنجيرن سان ٻڌل
عبدالجبار ذهني توازن وڃائي ويٺو آهي، علاج لاءِ پئسا نه آهن: وارث
وس آهر علاج ڪرائڻ باوجود نوجوان جي حالت بهتر ناهي ٿي: وارث
ڪڙيو گهنور (ن پ ا ) 10ڪڙيو گهنور ۾ ذهني توازن وڃائي ويٺل نوجوان کي وارثن 10 ورهين کان زنجيرن ۾ قيد ڪري رکيو ،سندس حالت انتهائي خراب آهي ، سندس وارثن سرڪار ۽ سرندي وارن کان علاج ۾ مدد جي اپيل ڪئي آهي
ڪڙيو گهنور باءِ باس روڊ تي جهوپڙي اڏي ويٺل 80 ورهين جو اکين کان نابين علي بخش ماڇي ذهني توازن وڃائي ويٺل پٽ عبدالجبار جو وس آهر علاج ڪرايو پر فرق نه پوڻ تي انهن نوجوان کي زنجيرن ۾ ٻڌڻ کي ئي بهتر سمجهيو . نوجوان عبدالجبار اڄ به کلي آسمان هيٺان هر تتي ٿڌي کي برداشت ڪندو نظر اچي ٿو هو لوهي سنگهرن ۾ ٻڌل آهي سندس حالت ڏسڻ سان انسانيت جو ڪنڌ شرم وچان جهڪي پوي ٿو نوجوان جي حالت حيوانن کان به بدتر آهي نوجوان جي والد اکين کان نابين علي بخشجو چوڻ آهي ته سندس پٽ جو ذهني تواز صحيح ناهي گهر جو اله تله وڪرو ڪري پٽ جو علاج ڪرايم پر ٽڪي جو فائدو نه ٿيو هن وس وارن کي اپيل ڪندي چيو ته نوجوان جو علاج ڪرايو وڃي ته جئين هو زندگي پڇاڙڪن ڏينهن ۾ سندس خدمت ڪري سگهي.
ڏانئڻ غربت هڪ وڌيڪ حياتي کسي ورتي، ماتلي ۾ عورت جو آپگهات
ماتلي(ن پ ا) ماتلي ۾ ڏانئڻ غربت هڪ وڌيڪ هوا ڄائي کان حياتي کسي ورتي. ماتلي جي ڳوٺ مونڌرو ڪولھي ۾ ناري نيلان ڪولھڻ ڳچيءَ ۾ رسو ٻڌي آپگهات ڪري ڇڏيو. اطلاع تي پوليس پهچي عورت جو لاش اسپتال منتقل ڪيو، جتان ضروري ڪارروائي کانپوءِ وارثن حوالي ڪيو ويو. رابطو ڪرڻ تي ناري جي وارثن ٻڌايو ته نيلان جي 2 سال اڳ پرتاب سان شادي ٿي، غربت سبب زال مڙس وچ ۾ سدائين جهيڙو ٿيندو رهندو هو.
ڊي سي سان منهن ماري ڪرڻ تي بدين پوليس واپاري کي کنڀي وئي
روڊ خالي نه ڪرڻ تان اهلڪارن شوروم مالڪ جون گاڏيون هٽايون ته منهن ماري ٿي
اهلڪار شعيب ڀرڳڙي کي شوروم جي گاڏين سميت کنڀي کڻي ويا، واپارين جو احتجاج
بدين ( رپورٽ: حميد سومرو) ڊي سي سان منهن ماري ڪرڻ تي بدين پوليس واپاري کي کنڀي وئي. ان سلسلي ۾ ڊپٽي ڪمشنر بدين ڊاڪٽر حفيظ احمد سيال ريلوي فٽ بال گرائونڊ تي گندي پاڻي ۾ بيٺل گاڏي ڪڍرائڻ واري ڪم جو معائنو ڪرڻ کان پوء وڃي رھيو ھو ته اسٽيشن روڊ تي حد دخلين سبب رستو نہ ملڻ تي پوليس اھلڪارن شوروم جي گاڏين کي روڊ تان ھٽائڻ شروع ڪيو ان دوران شوروم مالڪ شعيب ڀرڳڙي مزاحمت شروع ڪئي ان تي ڊي سي ء شوروم وارن م منھن ماري کان پوء پوليس شعيب ڀرڳڙي کي گرفتار ڪري کڻي وئي بعد ۾ پوليس جو 4 موبائیلن سان ميونسپل ۽ روينيو عملدارن اسٽيشن روڊ تي آپريشن ڪري ممتاز انصاري شعيب ڀرگڙي اسماعيل پٺاڻ ء ٻين جي شورومن جون بيٺل گاڏيون کڻي ويا آپريشن کان پوء واپارين دڪان بند ڪري ڇڏيا جڏھن ته گرفتار واپاري خلاف خبر لکڻ تائين ڪيس داخل نہ ٿيو ھو انهي کان اڳ واٽر سپلائي انچارج مرتضى خاصخيلي ۽ مختيارڪار بدين اڪرم ڪنڀار وچ ۾ سخت منهن ماري ٿي پئي جنهن تي تپيدار اسماعيل ميمڻ وچ ۾ پئي جهيڙو ٽاريو.
بدين ۾ سامونڊي پاڻي جر سان ملي ويو، صاف پاڻي اڻ لڀ، ماڻهن جا گردا فيل، زندگي عذاب
18 لک کان وڌيڪ آبادي کارو ۽ سنکيو مليل پاڻي واپرائڻ تي مجبور، رڳو ڇانوڻي ۾ صاف پاڻي جا پلانٽ لڳل
کارو پاڻي واپرائڻ سبب گردار خراب ٿين ٿا (انچارج ڊائلاسز سينٽر) شاخن ۽ واهن ۾ گندو پاڻي ڇوڙ ڪيو وڃي ٿو: ايس ڊي او بدين
بدين (رپورٽ: حميد سومرو) بدين ضلعي جي واهن ۾ گندڪچرو موجود هجڻ ۽ صاف پاڻي مهيا نه ٿيڻ ڪري اڌ کان وڌيڪ آبادي جر جو زهريلو پاڻي واپرائڻ تي مجبورآهي. ضلعي جي 18 لک 25 هزار آبادي جر جو پاڻي واپرائي ٿي ۽ جر جو پاڻي زهريلن بيڪٽيرياز ۽ سنکيو مليل هجڻ ڪري ماڻهو گردا خراب ٿيڻ سوڌو ٻين بيمارين ۾ وڪوڙجي وڃن ٿا. ڳوٺ گل محمد لغاري ۾ هينڊ پمپ مان ڀرپاسي جي علائقن جا ماڻهو پيئڻ لاءِ پاڻي ڀريندا آهن. ڪينٽ انتظاميا طرفان اُنهي هينڊ پمپ جي پاڻيءَ جا سيمپل چڪاس لاءِ ڪراچي جي ليبارٽري موڪليا ويا، جنهن جي رپورٽ ۾ جر جي پاڻي کي انساني آبادي لاءِ هاڃيڪار قرار ڏنو ويو، اُن کانپوءِ بدين ضلعي جي ڪينٽ وارن علائقن ۾ فلٽر پلانٽ لڳايا ويا، پر بدين جا ڪيترائي سول علائقا اهڙا آهن، جتي عام ماڻهو اڃا تائين زهريلو پاڻي واپرائڻ تي مجبور آهن.
جر زهريلو ٿيڻ جا سبب: ماهرن جو چوڻ آهي ته سنڌوءَ جو پاڻي سمنڊ تائين ڇوڙ نه ٿيڻ سبب ساحلي پٽي جي ٻين علائقن سان گڏ بدين ضلعي جي جر سان به سمنڊ جو کارو پاڻي ملي ويو آهي، ڇاڪاڻ جو سنڌوءَ جو پاڻي ڇوڙ نه ٿيڻ ڪري سمنڊ لڳاتار چاڙهه ڪندو پيو اچي. سمنڊ جي اُنهي چاڙهه جا بدين ضلعي کي نه رڳو جاگرافيائي حوالي سان نقصان ٿي رهيو آهي، پر انساني آبادي به سڌي ريت تمام گهڻو متاثر ٿي رهي آهي.
گردا فيل ٿيڻ جا مريض: سول اسپتال بدين جي ڊائلاسز سينٽر جي انچارج ڊاڪٽر عبدالسلام خاصخيلي ٻڌايو ته ضلعي جي مختلف علائقن سان واسطو رکندڙ 60 اهڙا مريض رپورٽ ٿيا آهن، جن جا گردا جر جو پاڻي واپرائڻ سبب خراب ٿي ويا آهن. انهن 60 مريضن جو هفتي ۾ 2 ڀيرا ۽ڪجهه جو 3 ڀيرا ڊائلاسز ڪيو ويندو آهي. ماهرن موجب جر جو کارو پاڻي لڳاتار واپرائيندڙ ماڻهو کي پهرين هلڪو بُخار ٿئي ٿو، اُن کانپوءِ سندس جسم تي هلڪا نشان ظاهر ٿيڻ لڳندا آهن، جيڪي وقت سر علاج نه ٿيڻ ڪري وڌي وڃن ٿا ۽ پوءِ آخري مرحلي ۾ اُن ماڻهو جا گردا خراب ٿي ويندا آهن. ڊاڪٽر عبدالسلام ٻڌايو ته ٻهراڙي جي علائقن ۾ ماڻهن کي گهڻو ڪري انهي بيماري يا اُن جي علامتن جي ڄاڻ نه هوندي آهي، تنهن ڪري بيمارين ۾ پنجاهه سيڪڙو کان وڌيڪ وڪوڙجي وڃڻ بعد ٻهراڙي وارن علائقن جا ماڻهو ڊاڪٽرن جو رُخ ڪن ٿا، نتيجي ۾ ڪڏهن ڪڏهن ائين ٿيندو آهي ته اُن بيماري کي تڪڙي علاج سان ڪنٽرول ڪرڻ ڏکيو بڻجي ويندو آهي.
بدين انتظاميا جو موقف: ايس ڊي او بدين محمد اشرف کٽي روزاني “پنهنجي اخبار” سان ڳالهائيندي اعتراف ڪيو ته بدين ضلعي جي ٻهراڙي وارن علائقن کي زرعي توڙي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ شاخن جو پاڻي مُنڍ جي بااثرن روڪي ڇڏيو آهي، مٿان وري شاخن ۾ گٽرن ۽ منڇر جو گدلو پاڻي ڇڏيو وڃي ٿو. ڳوٺاڻا جڏهن اهڙو پاڻي واپرائين ٿا ته لازمي طور اُن مان بيماريون ڪر کڻنديون آهن. گند مليل ۽ سائي رنگ وارو پاڻي انساني صحت لاءِ هاڃيڪار آهي.
واهن تي ڪپڙا ڌوئڻ تي پابندي ۽ گٽر نالا ڍڪڻ وارا حڪم نظرانداز: واٽر ڪميشن جي سربراهه رٽائرڊ جسٽس امير هاني مسلم هڪ سال اڳ قاضيه واهه سوڌو بدين جي مختلف علائقن کي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ واهن تي ڪپڙا ڌوئڻ تي پابندي لڳائي ڇڏي هئي. هڪ سال گذري ويو پر واٽر ڪميشن جي سربراهه جي حڪمن تي عمل نه ٿيو. انتظاميا جي مجرماڻي سستي سبب قاضيه واهه سوڌو بدين جي مختلف علائقن کي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ واهن تي ڪپڙن ڌوئڻ جو سلسلو جاري آهي. واٽر ڪميشن جي سربراهه گٽر نالن کي به فوري طور ڍڪڻ جو حڪم ڏنو، پر بدين جي ضلعي انتظاميا ڪن لاٽار ڪئي ۽ اڃا تائين گٽر نالن کي نه ڍڪيو ويو آهي.
بدين جي ڊائلاسز سينٽر ۾ داخل ماتلي واسي پيرسن حاجي حبيب الله نظاماڻي ٻڌايو ته 12 سالن کان گردن جي بيماري ۾ مبتلا هجڻ باوجود خبر نه پئي، هڪ سال اڳ ڊاڪٽر جي مشوري سان ٽيسٽون ڪرائڻ بعد انڪشاف ٿيو ته منهنجا گردا خراب ٿي ويا آهن. حاجي حبيب الله موجب ڊاڪٽر گردا خراب ٿيڻ جو ڪارڻ جر جي کاري ۽ سنکيو مليل پاڻي جو واهپو ٻڌائي رهيا آهن.
تلهار واسي پيرسن حاجي محمد فاروق روزاني “پنهنجي اخبار” سان ڳالهائيندي چيو ته پنج سالن کان گردا خراب ٿيڻ واري بيماري سان جهيڙي رهيو آهيان، هفتي ۾ 2 ڀيرا بدين اچي علاج ڪرائيندو آهيان.
سيراڻي واسي 18 ورهين جي نوجوان سومار چانگ موجب جر جو هاڃيڪار پاڻي لڳاتار واپرائڻ سبب منهنجا به گردا خراب ٿي ويا، ڊاڪٽر چون ٿا ته خاندان جي ڪنهن به ڀاتي جو گردو مون سان ميچ نٿو ٿئي، اُهي مون کي گردو عطيو ڪرڻ لاءِ به تيار آهن، پر گردو مئچ نه ٿيڻ ڪري زندگي ۽ موت جي ٻه واٽي تي بيٺل آهيان. هنن چيو ته جر جو زهريلو پاڻي پيئڻ کان بچايو وڃي، اسان کي مٺو واهن جو پاڻي مهيا ڪيو وڃي ته جيئن باقي ماڻهو انهن بيمارين کان بچي سگھن.
بدين ۾ سامونڊي پاڻي جر سان ملي ويو، صاف پاڻي اڻ لڀ، ماڻهن جا گردا فيل، زندگي عذاب
18 لک کان وڌيڪ آبادي کارو ۽ سنکيو مليل پاڻي واپرائڻ تي مجبور، رڳو ڇانوڻي ۾ صاف پاڻي جا پلانٽ لڳل
کارو پاڻي واپرائڻ سبب گردار خراب ٿين ٿا (انچارج ڊائلاسز سينٽر) شاخن ۽ واهن ۾ گندو پاڻي ڇوڙ ڪيو وڃي ٿو: ايس ڊي او بدين
بدين (رپورٽ: حميد سومرو) بدين ضلعي جي واهن ۾ گندڪچرو موجود هجڻ ۽ صاف پاڻي مهيا نه ٿيڻ ڪري اڌ کان وڌيڪ آبادي جر جو زهريلو پاڻي واپرائڻ تي مجبورآهي. ضلعي جي 18 لک 25 هزار آبادي جر جو پاڻي واپرائي ٿي ۽ جر جو پاڻي زهريلن بيڪٽيرياز ۽ سنکيو مليل هجڻ ڪري ماڻهو گردا خراب ٿيڻ سوڌو ٻين بيمارين ۾ وڪوڙجي وڃن ٿا. ڳوٺ گل محمد لغاري ۾ هينڊ پمپ مان ڀرپاسي جي علائقن جا ماڻهو پيئڻ لاءِ پاڻي ڀريندا آهن. ڪينٽ انتظاميا طرفان اُنهي هينڊ پمپ جي پاڻيءَ جا سيمپل چڪاس لاءِ ڪراچي جي ليبارٽري موڪليا ويا، جنهن جي رپورٽ ۾ جر جي پاڻي کي انساني آبادي لاءِ هاڃيڪار قرار ڏنو ويو، اُن کانپوءِ بدين ضلعي جي ڪينٽ وارن علائقن ۾ فلٽر پلانٽ لڳايا ويا، پر بدين جا ڪيترائي سول علائقا اهڙا آهن، جتي عام ماڻهو اڃا تائين زهريلو پاڻي واپرائڻ تي مجبور آهن.
جر زهريلو ٿيڻ جا سبب: ماهرن جو چوڻ آهي ته سنڌوءَ جو پاڻي سمنڊ تائين ڇوڙ نه ٿيڻ سبب ساحلي پٽي جي ٻين علائقن سان گڏ بدين ضلعي جي جر سان به سمنڊ جو کارو پاڻي ملي ويو آهي، ڇاڪاڻ جو سنڌوءَ جو پاڻي ڇوڙ نه ٿيڻ ڪري سمنڊ لڳاتار چاڙهه ڪندو پيو اچي. سمنڊ جي اُنهي چاڙهه جا بدين ضلعي کي نه رڳو جاگرافيائي حوالي سان نقصان ٿي رهيو آهي، پر انساني آبادي به سڌي ريت تمام گهڻو متاثر ٿي رهي آهي.
گردا فيل ٿيڻ جا مريض: سول اسپتال بدين جي ڊائلاسز سينٽر جي انچارج ڊاڪٽر عبدالسلام خاصخيلي ٻڌايو ته ضلعي جي مختلف علائقن سان واسطو رکندڙ 60 اهڙا مريض رپورٽ ٿيا آهن، جن جا گردا جر جو پاڻي واپرائڻ سبب خراب ٿي ويا آهن. انهن 60 مريضن جو هفتي ۾ 2 ڀيرا ۽ڪجهه جو 3 ڀيرا ڊائلاسز ڪيو ويندو آهي. ماهرن موجب جر جو کارو پاڻي لڳاتار واپرائيندڙ ماڻهو کي پهرين هلڪو بُخار ٿئي ٿو، اُن کانپوءِ سندس جسم تي هلڪا نشان ظاهر ٿيڻ لڳندا آهن، جيڪي وقت سر علاج نه ٿيڻ ڪري وڌي وڃن ٿا ۽ پوءِ آخري مرحلي ۾ اُن ماڻهو جا گردا خراب ٿي ويندا آهن. ڊاڪٽر عبدالسلام ٻڌايو ته ٻهراڙي جي علائقن ۾ ماڻهن کي گهڻو ڪري انهي بيماري يا اُن جي علامتن جي ڄاڻ نه هوندي آهي، تنهن ڪري بيمارين ۾ پنجاهه سيڪڙو کان وڌيڪ وڪوڙجي وڃڻ بعد ٻهراڙي وارن علائقن جا ماڻهو ڊاڪٽرن جو رُخ ڪن ٿا، نتيجي ۾ ڪڏهن ڪڏهن ائين ٿيندو آهي ته اُن بيماري کي تڪڙي علاج سان ڪنٽرول ڪرڻ ڏکيو بڻجي ويندو آهي.
بدين انتظاميا جو موقف: ايس ڊي او بدين محمد اشرف کٽي روزاني “پنهنجي اخبار” سان ڳالهائيندي اعتراف ڪيو ته بدين ضلعي جي ٻهراڙي وارن علائقن کي زرعي توڙي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ شاخن جو پاڻي مُنڍ جي بااثرن روڪي ڇڏيو آهي، مٿان وري شاخن ۾ گٽرن ۽ منڇر جو گدلو پاڻي ڇڏيو وڃي ٿو. ڳوٺاڻا جڏهن اهڙو پاڻي واپرائين ٿا ته لازمي طور اُن مان بيماريون ڪر کڻنديون آهن. گند مليل ۽ سائي رنگ وارو پاڻي انساني صحت لاءِ هاڃيڪار آهي.
واهن تي ڪپڙا ڌوئڻ تي پابندي ۽ گٽر نالا ڍڪڻ وارا حڪم نظرانداز: واٽر ڪميشن جي سربراهه رٽائرڊ جسٽس امير هاني مسلم هڪ سال اڳ قاضيه واهه سوڌو بدين جي مختلف علائقن کي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ واهن تي ڪپڙا ڌوئڻ تي پابندي لڳائي ڇڏي هئي. هڪ سال گذري ويو پر واٽر ڪميشن جي سربراهه جي حڪمن تي عمل نه ٿيو. انتظاميا جي مجرماڻي سستي سبب قاضيه واهه سوڌو بدين جي مختلف علائقن کي پيئڻ جو پاڻي مهيا ڪندڙ واهن تي ڪپڙن ڌوئڻ جو سلسلو جاري آهي. واٽر ڪميشن جي سربراهه گٽر نالن کي به فوري طور ڍڪڻ جو حڪم ڏنو، پر بدين جي ضلعي انتظاميا ڪن لاٽار ڪئي ۽ اڃا تائين گٽر نالن کي نه ڍڪيو ويو آهي.
تلهار واسي پيرسن حاجي محمد فاروق روزاني “پنهنجي اخبار” سان ڳالهائيندي چيو ته پنج سالن کان گردا خراب ٿيڻ واري بيماري سان جهيڙي رهيو آهيان، هفتي ۾ 2 ڀيرا بدين اچي علاج ڪرائيندو آهيان.
جر زهريلو ٿي ويو، واهن جو مٺو پاڻي پهچائي حياتيون بچايون وڃن: ڳوٺاڻا
بدين: بدين جي ڊائلاسز سينٽر ۾ داخل ماتلي واسي پيرسن حاجي حبيب الله نظاماڻي ٻڌايو ته 12 سالن کان گردن جي بيماري ۾ مبتلا هجڻ باوجود خبر نه پئي، هڪ سال اڳ ڊاڪٽر جي مشوري سان ٽيسٽون ڪرائڻ بعد انڪشاف ٿيو ته منهنجا گردا خراب ٿي ويا آهن. حاجي حبيب الله موجب ڊاڪٽرز گردا خراب ٿيڻ جو ڪارڻ جر جي کاري ۽ سنکيو مليل پاڻي جو واهپو ٻڌائي رهيا آهن. تلهار واسي پيرسن حاجي محمد فاروق روزاني “پنهنجي اخبار” سان ڳالهائيندي چيو ته پنج سالن کان گردا خراب ٿيڻ واري بيماري سان جهيڙي رهيو آهيان، هفتي ۾ 2 ڀيرا بدين اچي علاج ڪرائيندو آهيان. سيراڻي واسي 18 ورهين جي نوجوان سومار چانگ موجب جر جو هاڃيڪار پاڻي لڳاتار واپرائڻ سبب منهنجا به گردا خراب ٿي ويا، ڊاڪٽرز چون ٿا ته خاندان جي ڪنهن به ڀاتي جو گردو مون سان ميچ نٿو ٿئي، اُهي مون کي گردو عطيو ڪرڻ لاءِ به تيار آهن، پر گردو مئچ نه ٿيڻ ڪري زندگي ۽ موت جي ٻه واٽي تي بيٺل آهيان. هنن چيو ته جر جو زهريلو پاڻي پيئڻ کان بچايو وڃي، اسان کي مٺو واهن جو پاڻي مهيا ڪيو وڃي ته جيئن باقي ماڻهو انهن بيمارين کان بچي سگھن.