
حيدرآباد(بيورو رپورٽ)ليکڪن، اديبن، شاعرن ۽ مصورن چيو آهي ته شيخ اياز جو فڪر ۽ فلسفو عالمي آھي، سندس فڪر کي رڳو سنڌ تائين محدود نه ڪرڻ گهرجي .شيخ اياز جتي سنڌ کي پنهجي فڪر ۾ سمايو آھي اتي ئي هن عالمي امن ۽ ڀائيچاري جي ڳالھ پڻ ڪئي آھي. سندس نظر ۾ مظلوم طبقو اهم ھو، انڪري ئي سندس گيتن جي گونجار مان مٽي جي مهڪ اچي ٿي.
حيدرآباد جي سرد هوائن ۾ منعقد ٿيل اياز ميلي جي ٻي ڏينهن تي “حلقه ميري زنجير ڪا، اياز ۽ فهميده رياض” جي موضوع تي ٿيل هڪ ويهڪ ۾ ناليواري شاعره ۽ فهيمده رياض جي دوست عطيه دائود ڳالهائيندي چيو ته فهميده ۽ اياز جي اندر ۾ معصوم ٻار هو، انهن جون تخليقون ياگار آهن. هن چيو ته شاعر ۽ اديب قومن جا ترجمان هجن ٿا ۽ هنن ٻنهي شخصيتن پاڻ ملهايو، هن چيو ته آئون ڳوٺاڻي ڇوڪري هوندي به فهميده کان سنڌي ٻولي سکندي هئس، اياز ۽ فهميده پڙهڻ جا ديوانا هئا.
ناليواري اديب مدد علي سنڌي چيو ته اياز پهرين اردو ۾ شاعري ڪندو هو، پهرين سندس اردو مجموعو ئي مارڪيٽ ۾ آيو هو، اياز ورهاڱي وقت پريشان هو، چوندو هو ته سنڌي شاعري ڪنهن جي لاءِ ڪيان، ڪير پڙهندو؟جنهن تي محمد ابراهيم جويي کيس سنڌي شاعري ڪرڻ لاءِ آماده ڪيو ۽ کيس چيو ته هڪ ڏينهن توکي سنڌيءَ وڏو شاعر ڪري مڃيندا.
هن چيو ته اياز جي ترجمي ۾ فهيمده سنڌي لفظ شامل ڪري ڪمال ڪيو آهي، فهيمده عورتن جي جذبن کي سمجهندڙ شاعره آهي، هن بلوچستان وڃي انقلاب لاءِ وڙهندڙ نوجوانن کي ڏسڻ ٿي چاهيو.
انيس هارون اياز ۽ فهيمده جي جدوجهد تي ڳالهائيندي چيو ته آئون ميلو سجائڻ تي منتظمين کي مبارڪ باد ڏيان ٿي، فهيمده رياض جي آئون واحد دوست هئس، جنهن مونسان موڪلاڻي واري ڏينهن به ڳالهايو هو. هن چيو ته فهيمده سنڌ جي ڌرتي جو سرمايو هئي، جنهن کي هتي دفنايو وڃي ها پر ڌيءُ جي خواهش تحت کيس لاهور ۾ دفنايو ويو. اسان هر گهڙي ۾ گڏ هيونسين. هن چيو ته شيخ اياز جذبن جو شاعر هو هن جا قومي گيت گهڻا مشهور ٿيا. فهيمده جي شاعري ۾ به بي باڪي هئي، هن کي دنيا جي پرواهه نه هئي،
. سيشن ۾ حسين مسرت ڳالهائيندي چيو ته هن سيشن جو مقصد فهيمده رياض کي ياد رکڻ آهي، جيڪا اڄ اسان سان گڏ ناهي، هن سيشن جي ماڊريٽر شبنم گل هئي، جنهن چيو ته سماج ۾ دوست وڏو سرمايو هوندا آهن، دوستن جي سوچ ۽ مشن به نسل در نسل منتقل ٿيندا رهن ٿا.