“هٿين گُل ميندي، پيرين گُل ميندي”: ميهڙ کانپوءِ ٺارو شاهه جي ميندي مشهور

نوشهروفيروز (رپورٽ: زاهد راڄپر) نوشهروفيروز ضلعي جو تعلقو ٺارو شاهه سموري ملڪ ۾ مينديءَ جي وڏي مارڪيٽ واري شهر طور سڃاتو وڃي ٿو. ٺارو شاهه ۾ ننڍا توڙي وڏا آبادگار مينديءَ جي وڌندڙ ڪاروبار کي نظر ۾ رکندي گهڻو تڻو مينديءَ جو فصل پوکيندا آهن. اُن کانسواءِ ضلعي ۾ مينڊيءَ جي پيسائيءَ وارن ڪارڪنن جو انگ وڌي 35 ٿي ويو آهي، جنهن ۾ ننڍا وڏا ڪارخانا شامل آهن. سموري ملڪ ۾ پهرين ميهڙ جي ميندي مشهور هئي، پر هاڻ سنڌ جي مختلف شهرن سوڌو پنجاب، ڪي پي ۽ بلوچستان جي مختلف علائقن ۾ به ٺارو شاهه جي مينديءَ جو واپار ٿي رهيو آهي. زراعت کاتي جي ذرين موجب نوشهروفيروز ضلعي ۾ 45 ايڪڙن تي مينديءَ جي فصل جي اُپت ڪئي ويندي آهي ۽ سال ۾ 2 کان 3 ڀيرا في ايڪڙ تي چاليهه کان 50 مڻ مينديءَ جي پيداوار ٿيڻ تي آبادگار هن فصل جي پوکيءَ ۾ وڌيڪ دلچسپي وٺندا آهن. عام طور تي مينديءَ جو فصل آڪٽوبر، نومبر ۽ ڊسمبر جي مهينن ۾ پوکيو ويندو آهي، جيڪو جون ۽ جولاءِ جي مهينن تائين تيار ٿي ويندو آهي ۽ انهن ئي مهينن ۾ فصل کي لُڻيو ويندو آهي. هڪ اندازي موجب رڳو نوشهروفيروز ضلعي مان ساليانو هڪ ٽن مينديءَ جي پيداوار ٿئي ٿي، جنهن مان روزانو بنيادن تي وڏ ڪارخانن ۾ 5 کان 4 هزار مڻ ۽ ننڍن ڪارخانن ۾ 2 کان 3 هزار مڻ مينديءَ جي پسائي ٿيندي آهي. اُن کانسواءِ هر ڪارخاني ۾ 10 کان 15 پورهيت پيسائيءَ جو ڪم ڪندا آهن. نِج مينديءَ جي خوشبو ۽ رنگ نرالو هوندو آهي پر آبادگارن جو چوڻ آهي ته ڪجهه ڪارخاني دار لالچ ۾ اچي گذريل ڪجهه سالن کان مينديءَ ۾ ملاوت ڪري رهيا آهن، جنهن ڪري مارڪيٽ ۾ ٺارو شاهه جي مينديءَ جو معيار گهٽجندو پيو وڃي ۽ اها صورتحال ڳڻتي واري آهي. آبادگارن جو چوڻ آهي ته ڪجهه آبادگار جلدي پئسو ڪمائڻ جي چڪر ۾ ڪچي ميندي به لُڻيندا آهن ۽ ڪارخاني وارا به ڪچي مينديءَ جي پيسائي ڪري مارڪيٽ ۾موڪلين ٿا، جنهن جي نتيجي ۾ ملڪي مارڪيٽ ۾ ٺارو شاهه جي مينديءَ جا اگهه لاهن چاڙهن جو شڪار آهن.