ٽنڊي محمد خان ۾ علم جي لاٽ اجھاميل، ڪيترن ئي اسڪولن کي تالا، اڪثر اوطاقن ۾ تبديل

ٽنڊو محمد خان (رپورٽ: امتياز مڱريو) ٽنڊو محمد خان ضلعي هيل تائين سرڪار طرفان 840 اسڪول قائم ڪيا ويا آهن، جن مان 208 اسڪول رڳو اِن ڪري بند آهن جو اُتي استادن سوڌو ٻيو عملو مقرر نه ٿي سگهيو آهي، جڏهن ته 142 اسڪول اهڙا آهن، جتي عمارت جي اڏاوت مڪمل ناهي ٿي ۽ ٻارڙا شيلٽر ليس اسڪول ۾ تعليم پرائڻ تي مجبور آهن. اُن کانسواءِ ضلعي ۾ 197 اسڪول زبون حالي جو شڪار آهن. ضلعي جي سمورن تعلقن مان رڳو ٽنڊو محمد خان شهر ۾ هڪ بوائز ۽ هڪ گرلز اسڪول قائم ڪيل آهي، جتي بيچلر ۽ ماسٽرز جي ڊگري جا به ڪلاس ورتا وڃن ٿا. ضلعي ۾ 2 نينشل ووڪيشنل ٽريننگ انسٽيٽيوٽ قائم ٿيل آهن، جتي بينظير ڀٽو شهيد يوٿ ڊولپمينٽ پروگرام تحت مستحق ٻارن کي هُنري سِکيا ڏني ويندي آهي. شهر جي گورنمينٽ بوائز ايليمينٽري اسڪول ۾ اٽڪل 800 شاگرد ۽ شاگردياڻيون تعليم حاصل ڪن ٿييون، پر ڊگهي عرصي کان اسڪول جي عمارت زبون حالي جو شڪار هجڻ باوجود عملي سوڌو شاگردن ۾ هر وقت خوف پکڙيل هوندو آهي. هن اسڪول ۾ شفٽن جي حساب سان شاگردن کي تعليم ڏني وڃي ٿي. سموري ضلعي ۾ رڳو 2 هاير سيڪنڊري اسڪول ۽ 40 سيڪنڊري اسڪول قائم ڪيل آهن، پر ڳوٺ ڪوڙو خان لاشاري ۾ اهڙي جاءِ تي گرلز اسڪول قائم ڪيو ويو آهي، جنهن جي ڀرپاسي ۾ آبادي ناهي ۽ اُن ڪري ئي اسڪول ۾ ڪابه تعليم نٿي ڏني وڃي، اهڙي ريت يوسف خان چانگ جي گورنمينٽ گرلس ايليمينٽري اسڪول کي پڻ آبادي نه هئڻ سبب تالو لڳل آهي. آبادي کان پري ۽ ٻهراڙي وارن علائقن ۾ قائم ڪيل اسڪولن کي بااثر وڏيرن پنهنجي اوطاق بڻائي ڇڏيو آهي. اهو به انڪشاف ٿيو آهي ته ضلعي ۾ اهڙا به اسڪول آهن، جتي بااثر وڏيرن جي زمينون آباد ٿيڻ بعد ڪڻڪ توڙي سارين جا ديرا قائم ڪيا ويندا آهن. ضلعي جي هيڊڪوارٽر ٽنڊي محمد خان شهر ۾ ڇوڪرين جي تعليم لاءِ پرائمري اسڪول نه آهي ۽ نه ئي چونڊيل نمائندن توڙي سنڌ سرڪار هن انتهائي اهم پاسي تي هيل تائين ڌيان ڏنو آهي.